राजस्थानच्या रेताड वाळवंटात, एक काळ असा होता की गावकऱ्यांच्या गुरांवर नेहमीच दरोडेखोरांचा धोका असे. त्याच काळात, रावळ मालो जीच्या घरात, एका विलक्षण दिवशी, पाबूजीचा जन्म झाला. त्याच्या जन्मवेळी घरात सुवासिक वारा वाहू लागला, आणि आकाशात इंद्रधनुष्य चमकले. त्याच्या मातेला स्वप्नात भगवान लक्ष्मणांचे दर्शन झाले, आणि हेच सांगितले गेले की, पाबूजी हा लक्ष्मणाचा अवतार आहे. पाबूजी लहानपणापासूनच धैर्यवान, न्यायप्रिय आणि दयाळू होता. गावातील लोक त्याच्यावर मनापासून प्रेम करत. एकदा गावात मोठा उत्सव लागला होता. तेव्हा दूरवरच्या कळबेलिया जमातीचे लोक त्यांच्या गुरांसह आले. त्यांच्या डोळ्यात भीती होती—कारण काही दिवसांपूर्वीच दुष्ट राव झिंदजी ने त्यांच्यावर हल्ला करून गुरांची चोरी केली होती. पाबूजीने त्या लोकांचे दु:ख जाणले. त्यांनी वचन दिले, “जोवर मी या पृथ्वीवर आहे, तुझ्या गुरांचं काही वाईट होऊ देणार नाही.” हे ऐकून गावकऱ्यांना आणि कळबेलियांना दिलासा वाटला. पाबूजीचे सर्वात मोठे सामर्थ्य म्हणजे त्याची काळी घोडी—केसर कलामी. ही घोडी म्हणजे त्याची सावलीच होती—वेगवान, शूर आणि पूर्ण निष्ठावान. लोक म्हणतात, केसर कलामीचा वेग वार्‍यालाही मागे टाकेल. एक दिवस, रात्रीच्या अंधारात, दरोडेखोर झिंदजी आपल्या सैन्यासह गावाच्या दिशेने सरकू लागला. त्याची नजर गुरांवर होती. गावात भयाचं सावट पसरलं. पण पाबूजी शांतपणे आपली तलवार शेल्यावर बांधली, आणि केसर कलामीवर बसून म्हणाला, “माझ्या लोकांवर कोणतीही आपत्ती येऊ देणार नाही.” पाबूजीने आपल्या निवडक साथीदारांना बोलावलं—हारजी, रूपनाथ, देवल चारणी. सर्वांनी वचन दिलं, “पाबूजी, आम्ही तुमच्यासोबत आहोत.” त्यांच्या चेहऱ्यावर निश्चय आणि धैर्य स्पष्ट दिसत होतं. रात्रीच्या काळोखात, केसर कलामीवर बसलेला पाबूजी आणि त्याचे साथीदार गावाबाहेर गेले. दूरवर झिंदजीची फौज दिसत होती. पाबूजीने तलवार हवेत उगारली आणि जयघोष केला, “जयहिंद! जय गोपाल!” हे ऐकून झिंदजीच्या सैनिकांमध्ये गोंधळ उडाला. झिंदजीने मोठ्या गर्वाने हसत पाबूजीला हिणवलं, “एकटा वीर माझ्या सैन्याचा काय करणार?” पण पाबूजीने निर्धाराने उत्तर दिलं, “ज्यांचं मन निर्भय आहे, त्यांच्या सोबतीला संपूर्ण विश्व असतं.” झिंदजीच्या सैन्याशी घनघोर युद्ध झालं. पाबूजी आणि त्याच्या साथीदारांनी तलवारीच्या प्रहारांनी शत्रूंचा पराभव केला. केसर कलामीच्या वेगाने, पाबूजीने झिंदजीपर्यंत मजल मारली. दोघांमध्ये भयंकर द्वंद्व झालं. अखेर, पाबूजीच्या शौर्यापुढे झिंदजीचा गर्व चुरडला गेला. झिंदजी पळून गेला, आणि गावकऱ्यांची गुरं सुरक्षित झाली. गावात जल्लोष झाला. सर्वांनी पाबूजी आणि केसर कलामीचं अभिनंदन केलं. कळबेलिया जमातीचे वृद्ध पाबूजीसमोर येऊन म्हणाले, “तुम्ही फक्त आमचं रक्षण केलं नाही, तर आमचं अस्तित्व वाचवलं. आपण खरे देव आहात.” पाबूजी मात्र अत्यंत नम्रपणे म्हणाला, “मी केवळ माझं वचन पाळलं. लोकांच्या आणि प्राण्यांच्या सुरक्षिततेसाठी मी सदैव तत्पर आहे.” त्या दिवसानंतर, पाबूजीचे नाव दूरदूरपर्यंत गाजू लागले. लोक त्याला देव मानू लागले. केसर कलामीबरोबर त्याच्या शौर्याच्या कथा गावोगावी सांगितल्या जाऊ लागल्या. दरव