वानराची नक्कल: पंचतंत्रातील शहाणपणाचा धडा

एकदा काळी एका मोठ्या गावात एक प्रगल्भ आणि हुशार सुतार राहत असे. त्याच्या घराजवळ एक घनदाट जंगल होते. या जंगलात विविध प्राणी राहत असत, पण त्यातील सर्वात उपद्व्यापी वानर होता—मुक्त आणि खोडकर. एका दुपारी, सुतार आणि त्याचा मदतनीस गावाजवळील एका मोठ्या झाडाजवळ काम करत होते. त्यांना त्या झाडाचे ओंडके फोडून लाकूड तयार करायचे होते. सुतार एक मोठा ओंडका फोडून त्याच्या मध्ये फट पाडतो आणि ती फट बंद होऊ नये म्हणून त्या मध्ये एक मोठा कीळ घालतो. हे सगळे वानर एका झाडावर बसून पहात होता. वानराच्या डोक्यात विचार आला, "हे सुतार काय करतोय, हे मीही करु शकतो!" त्याने सुताराची सर्व हालचाल बारकाईने पाहिली. सुतार आणि मदतनीस जेवणासाठी घरी गेले, तेव्हा वानर लगेच झाडावरून खाली उतरला. त्याच्या डोक्यात केवळ एकच विचार—सुतारासारखे काम करण्याची मजा अनुभवायची! वानराने ओंडक्यातील कीळ जोरात ओढण्याचा प्रयत्न केला, पण ती फार घट्ट होती. मग तो ओंडक्यावर बसला. त्याचा शेपटा आणि मागचा भाग नक्कीच त्या ओंडक्याच्या फटीजवळ आला. अखेरीस त्याने सगळी शक्ती लावून कीळ ओढली आणि कीळ बाहेर पडली. तेवढ्यात ओंडक्याची फट जोरात बंद झाली आणि वानराचे जननेंद्रिय त्या फटीमध्ये अडकले! वानर वेदनेने किंचाळला. त्याने हातांनी ओंडक्याला ढकलायचा, खेचायचा खूप प्रयत्न केला, पण त्याचा त्रास कमी झाला नाही. आता वानराची अवस्था फारच वाईट झाली होती. त्याला फार वेदना होत होत्या आणि तो मदतीसाठी मोठमोठ्याने ओरडू लागला. जंगलातील इतर प्राण्यांनी हे ऐकले आणि दूरून पाहिले, पण कुणीच पुढे आले नाही. अखेर, वानराला कळून चुकले—सुताराच्या कामात त्याला काहीच गम्य नव्हते आणि नक्कल केल्यामुळे त्याच्या अंगावर ओढवली मोठी आपत्ती. थोड्या वेळाने सुतार आणि त्याचा मदतनीस परत आले. त्यांनी पाहिले, की वानर फसला आहे. सुताराने त्याच्या मदतीने ओंडक्याची फट हळूच उघडली आणि वानराला सोडवले. वानर वेदनेने आणि लाजेने तिथून एकदाच पळून गेला. त्याने ठरवले—पुढे कधीच कुणाची नक्कल करायची नाही. त्याने आपला अनुभव इतर वानरांना सांगितला. तेव्हापासून त्या जंगलातील कुठलाही वानर सुताराच्या किंवा कोणाच्याही नक्कलीच्या फंदात पडला नाही. या गोष्टीतून आपल्याला शिकायला मिळते की, कोणतीही गोष्ट समजून न घेता, फक्त नक्कल केल्याने आपण स्वतःला संकटात टाकू शकतो. आपण इतरांची नक्कल न करता, आपलं स्वतःचं शहाणपण वापरलं पाहिजे. म्हणूनच, जिथे समजून उमजून वागणं तिथेच खरी शहाणपणाची सुरुवात!