விஜயநகரத்தில் ஒரு காலை, அரண்மனையில் ஆரவாரம் அதிகம். அரசர் கிருஷ்ணதேவராயர் அரிய ஆசனத்தில் அமர, மந்திரிகள், கவிஞர்கள், அறிவாளிகள் அனைவரும் கூடினர். வழக்கம்போல் அனைவரையும் வியக்க வைக்கும் சவாலை உருவாக்க விரும்பும் ராஜா, இன்று ஒரு புதிய யோசனையுடன் வந்தார். “என் அரண்மனைக்குள் உள்ளவன்களில் யார் மிகவும் புத்திசாலி என்று அறிய விரும்புகிறேன். அதற்காக ஒரு கடினமான சவாலை தர விரும்புகிறேன்,” என்று ராஜா கூறினார். எல்லோரும் ஆவலுடன் எதிர்பார்த்தனர். “இதோ, இந்த சவாலை நிறைவேற்றுங்கள்: புகையை அளவிடுங்கள். அதாவது, புகையின் நீளம், அகலம், உயரம்—அனைத்தும் அளவிட வேண்டும்.” அனைவரும் மௌனமாகிவிட்டனர். புகையை எப்படி அளவிடுவது? அது எல்லை இல்லாதது, கைகளால் பிடிக்க முடியாதது. மந்திரிகள் குழம்பி விட்டனர். ஒருவரும் சொல்ல முன்வரவில்லை. அரசர் சிரித்தார். அப்போது தெனாலி ராமன் எழுந்து நின்றான். அவன் முகத்தில் எளிதான புன்னகை விளிந்தது. “மன்னா, எனக்கு ஒரு நாள் அவகாசம் கொடுங்கள். நாளை உங்கள் சவாலை முடித்து காண்பிக்கிறேன்,” என்று சொல்லி வணங்கி வெளியேறினான். அன்றிரவு, தெனாலி ராமன் தனது வீட்டில் அமர்ந்து யோசனை செய்தான். ‘புகை என்பது படைக்க முடியும்போது அளவிட முடியுமா?’ என்ற எண்ணம் வந்தது. தேவையான பொருட்களை தயார் செய்தான். அடுத்த நாள் காலை, அரண்மனையில் அனைவரும் திரும்பி கூடினர். தெனாலி ராமன் ஒரு பெரிய அழகு மணல் பொத்தலுடன் வருகிறார். அதனுடன் ஒரு பெரிய தூபக்கட்டி, ஒரு சிறிய குச்சி, மற்றும் ஒரு வெறும் பானை. அவன் தூபக்கட்டியை எரிப்பதில் தொடங்கினான். மெதுவாக, தூபம் எரிந்து புகை கிளம்பியது. எல்லோரும் ஆச்சரியமாக பார்த்தனர். பிறகு, பானையை தூபத்துக்கு மேலாக வைத்தான், புகை பானைக்குள் சிக்கிக்கொண்டது. அந்த பானையை மூடியவுடன், ராஜாவின் முன் வைத்தான். “மன்னா, உங்கள் புகை இப்போது பானைக்குள் உள்ளது. இதை அளவிடுங்கள்,” என்றான். அரசர் சிரித்தார், “நீ உண்மையில் புகையை அளவிட்டாயா?” என்று கேட்டார். “ஆம், மன்னா. இப்போது அந்த பானையின் உட்புறம் புகை நிறைந்திருக்கும். அதன் அளவு பானையின் அளவுடன் சமம். இதோ, பானையின் உயரமும், அகலமும், வட்டமும் உங்கள் முன் இருக்கின்றன. இப்போது புகையின் அளவு எவ்வளவு என்று தெரியும்,” என்றான் தெனாலி ராமன். அரண்மனை ஆச்சரியத்தில் மூழ்கியது. மந்திரிகள் ஒருவரும் இவ்வளவு எளிதாக சிந்திக்கவில்லை. அரசர் மகிழ்ச்சியுடன், “நீ என் சவாலை தீர்த்தாய், தெனாலி! உண்மையில், புத்திசாலித்தனம் பொதுவாகவே பலரும் பார்த்த வழியில் அல்லாமல் வேறு கோணத்தில் சிந்திப்பது. உன்னிடம் அதை நன்கு காண முடிகிறது,” என்று பாராட்டினார். அந்த நாள் முதல், தெனாலி ராமனின் பெயர் முற்றிலும் வியப்புடன் பேசப்பட்டது. மக்கள் அனைவரும் அவரது புத்திசாலித்தனத்தை போற்றினர். முடிவில், தெனாலி ராமன் அரசரிடம் பணிவோடு சொன்னான், “மன்னா, பல சமயம் நாம் எதிர்பார்க்கும் விடைகள் எளிமையானவை. நாம் சற்று வேறு கோணத்தில் சிந்தித்தால் கூடுதல் தீர்வுகள் கிட்டும்.” அரசர் சிரித்தார். “நீ சொன்னது உண்மை, ராமா. தொடர்ந்து புதுமையாக சிந்தி, நம் நாட்டிற்கு நன்மை செய்ய வேண்டும்,” என்றார். இந்தக் கதையின் நற்செய்தி: கடினமான பிரச்சினைகளுக்கு தீர்வு கண்டுபிடிக்க, நாம் பாரம்பரிய வழிகளைத் தவிர்த்து, புதியவாறும், படைப்பாற்றலோடும் சிந்திக்க வேண்டும். எப்போதும், வியப்பும் திறமையும் கொண்ட மனதுடன் வாழுங்கள். அவ்வளவு.