कधीकाळी विजयनगरच्या राजदरबारात एक मोठा पंडित आला. तो दूरवर प्रसिद्ध होता आणि आपल्या विद्वत्तेचा प्रचंड गर्व त्याला होता. राजाने त्याला आपला अतिथी म्हणून आमंत्रित केले आणि दरबारात त्याचा सत्कार केला. त्या पंडिताने दरबारात उभे राहून अभिमानाने घोषणा केली, "या दरबारात माझ्याशी तुलना होईल असा कोणी विद्वान आहे का? माझ्या विद्वत्तेवर कुणीही प्रश्न विचारू शकतो." सगळ्यांनी एकमेकांकडे पाहिले, कोणाच्यातच धाडस नव्हते त्याच्याशी तर्क करायचे. पंडित आपल्या गर्वात म्हणाला, "विद्या संपादन करून मी जग जिंकले आहे. जगात माझ्यासारखा कोणी नाही. या दरबारात जर एखाद्याला शंका असेल, तर समोर या." तेव्हा राजा कृष्णदेवरायाने तेनालीरामाकडे पाहिले. तेनालीराम आपल्या नेहमीच्या शांत चेहऱ्याने हसला. राजाने तेनालीरामाला सांगितले, "तेनाली, काही विचारशील आहेस का?" तेनालीराम उठून पंडिताकडे गेला आणि हात जोडून म्हणाला, "महोदय, मी साधा गृहस्थ आहे. मला केवळ एक शंका आहे." पंडिताने नाक वर करून विचारले, "काय शंका आहे तुझी?" तेनालीराम म्हणाला, "तुम्ही एवढे विद्वान, मग जरूरच तुम्हाला सर्व प्रश्नांची उत्तरे माहीत असतील. मला सांगा, ज्ञानाचे खरे मोल कोण ठरवतो?" पंडित क्षणभर गडबडला, पण लगेच उत्तरला, "ज्ञानाचे मोल विद्वानच ठरवतात. बुद्धीमंतांचा सन्मान व्हायला हवा." तेनालीराम हसून म्हणाला, "मग नम्रतेचे काय? विद्या खऱ्या अर्थाने उपयोगी असेल, तर ती इतरांना लाभदायक ठरते. कोणत्याही ज्ञानाला जर गर्वाचे कवच असेल, तर ते खोटे आहे." पंडिताने नाक सडसडून उत्तर दिले, "विद्या हेच सर्वकाही. बाकी गोष्टी गौण आहेत." तेनालीराम शांतपणे म्हणाला, "मग आपण एक खेळ खेळूया. समजा, मी तुम्हाला एक फळ देतो. ते खाण्यापूर्वी, तुम्ही त्याची साल, बिया आणि गाभा वेगळे करा. केवळ गोड रसच खा." पंडिताने गोंधळून विचारले, "हे कसे शक्य आहे? फळ पूर्ण खायला हवेच." तेनालीराम म्हणाला, "तसेच विद्या आहे. जर फक्त बाह्य अवयवच हाताळले, तर गोडवा कसा कळणार? विद्या म्हणजे ज्ञानासोबत नम्रतेचा गोडवा घेतल्याशिवाय ती अपूर्ण आहे." दरबारात हसू पसरले. राजाने कौतुकाने टाळ्या वाजवल्या. पंडिताला समजले की तेनालीरामाने त्याला हसत-हसत धडा शिकवला. पंडिताने मान खाली घातली आणि म्हणाला, "तेनालीराम, तू मला खरी गोष्ट शिकवलीस. खरेच, विद्या आणि नम्रता हीच खरी मोठी संपत्ती आहे." तेव्हा तेनालीराम म्हणाला, "विद्या मिळवणं महान आहे, पण ती नम्रतेने वापरणं हेच खरे मोठेपण आहे." त्या दिवसानंतर, पंडिताने आपला गर्व सोडला आणि दरबारातील सर्वांसोबत स्नेहाने वागू लागला. दरबारातील प्रत्येकाने यातून एक गोष्ट शिकली – खरे ज्ञान हे विनम्रतेनेच सिद्ध होते. म्हणूनच, आजही विजयनगरात सांगतात – विद्या सर्वात मोठी आहे, पण नम्रता नसली, तर ती अपूर्ण राहते. तेनालीरामाने ही गोष्ट सर्वांना हास्य आणि हुशारीने शिकवली, आणि दरबाराचे वातावरण नेहमीच प्रसन्न ठेवले. हीच गोष्ट आपण सर्वांनी लक्षात ठेवावी – आपल्याजवळ कितीही ज्ञान असो, त्याचा उपयोग नेहमी नम्रतेनेच करावा. कारण ज्ञानासोबत नम्रता असेल, तर जग जिंकणे सहज शक्य होते.

कधीकाळी विजयनगरच्या राजदरबारात एक मोठा पंडित आला. तो दूरवर प्रसिद्ध होता आणि आपल्या विद्वत्तेचा प्रचंड गर्व त्याला होता. राजाने त्याला आपला अतिथी म्हणून आमंत्रित केले आणि दरबारात त्याचा सत्कार केला. त्या पंडिताने दरबारात उभे राहून अभिमानाने घोषणा केली, "या दरबारात माझ्याशी तुलना होईल असा कोणी विद्वान आहे का? माझ्या विद्वत्तेवर कुणीही प्रश्न विचारू शकतो." सगळ्यांनी एकमेकांकडे पाहिले, कोणाच्यातच धाडस नव्हते त्याच्याशी तर्क करायचे. पंडित आपल्या गर्वात म्हणाला, "विद्या संपादन करून मी जग जिंकले आहे. जगात माझ्यासारखा कोणी नाही. या दरबारात जर एखाद्याला शंका असेल, तर समोर या." तेव्हा राजा कृष्णदेवरायाने तेनालीरामाकडे पाहिले. तेनालीराम आपल्या नेहमीच्या शांत चेहऱ्याने हसला. राजाने तेनालीरामाला सांगितले, "तेनाली, काही विचारशील आहेस का?" तेनालीराम उठून पंडिताकडे गेला आणि हात जोडून म्हणाला, "महोदय, मी साधा गृहस्थ आहे. मला केवळ एक शंका आहे." पंडिताने नाक वर करून विचारले, "काय शंका आहे तुझी?" तेनालीराम म्हणाला, "तुम्ही एवढे विद्वान, मग जरूरच तुम्हाला सर्व प्रश्नांची उत्तरे माहीत असतील. मला सांगा, ज्ञानाचे खरे मोल कोण ठरवतो?" पंडित क्षणभर गडबडला, पण लगेच उत्तरला, "ज्ञानाचे मोल विद्वानच ठरवतात. बुद्धीमंतांचा सन्मान व्हायला हवा." तेनालीराम हसून म्हणाला, "मग नम्रतेचे काय? विद्या खऱ्या अर्थाने उपयोगी असेल, तर ती इतरांना लाभदायक ठरते. कोणत्याही ज्ञानाला जर गर्वाचे कवच असेल, तर ते खोटे आहे." पंडिताने नाक सडसडून उत्तर दिले, "विद्या हेच सर्वकाही. बाकी गोष्टी गौण आहेत." तेनालीराम शांतपणे म्हणाला, "मग आपण एक खेळ खेळूया. समजा, मी तुम्हाला एक फळ देतो. ते खाण्यापूर्वी, तुम्ही त्याची साल, बिया आणि गाभा वेगळे करा. केवळ गोड रसच खा." पंडिताने गोंधळून विचारले, "हे कसे शक्य आहे? फळ पूर्ण खायला हवेच." तेनालीराम म्हणाला, "तसेच विद्या आहे. जर फक्त बाह्य अवयवच हाताळले, तर गोडवा कसा कळणार? विद्या म्हणजे ज्ञानासोबत नम्रतेचा गोडवा घेतल्याशिवाय ती अपूर्ण आहे." दरबारात हसू पसरले. राजाने कौतुकाने टाळ्या वाजवल्या. पंडिताला समजले की तेनालीरामाने त्याला हसत-हसत धडा शिकवला. पंडिताने मान खाली घातली आणि म्हणाला, "तेनालीराम, तू मला खरी गोष्ट शिकवलीस. खरेच, विद्या आणि नम्रता हीच खरी मोठी संपत्ती आहे." तेव्हा तेनालीराम म्हणाला, "विद्या मिळवणं महान आहे, पण ती नम्रतेने वापरणं हेच खरे मोठेपण आहे." त्या दिवसानंतर, पंडिताने आपला गर्व सोडला आणि दरबारातील सर्वांसोबत स्नेहाने वागू लागला. दरबारातील प्रत्येकाने यातून एक गोष्ट शिकली – खरे ज्ञान हे विनम्रतेनेच सिद्ध होते. म्हणूनच, आजही विजयनगरात सांगतात – विद्या सर्वात मोठी आहे, पण नम्रता नसली, तर ती अपूर्ण राहते. तेनालीरामाने ही गोष्ट सर्वांना हास्य आणि हुशारीने शिकवली, आणि दरबाराचे वातावरण नेहमीच प्रसन्न ठेवले. हीच गोष्ट आपण सर्वांनी लक्षात ठेवावी – आपल्याजवळ कितीही ज्ञान असो, त्याचा उपयोग नेहमी नम्रतेनेच करावा. कारण ज्ञानासोबत नम्रता असेल, तर जग जिंकणे सहज शक्य होते.