एकदा जंगलात एका शांत आणि धीट म्हशीचा वावर होता. ती हिरव्या कुरणात शांतपणे गवत खात असे. जंगलातील सारे प्राणी तिच्या सौम्य स्वभावाबद्दल आणि मंत्रमुग्ध करणाऱ्या शांततेबद्दल तिला आदराने पाहत. ती म्हैस कधीच कुणाशी भांडत नसे, कुणाचा त्रास करत नसे. तिच्या भोवती वावरणारे पक्षी, ससे, आणि लहान प्राणी देखील तिच्या छायेत निवांतपणे बसून विश्रांती घेत. पण त्या जंगलात एक माकडही राहत होता. तो खूपच खट्याळ आणि उद्दंड होता. त्याला दुसऱ्यांना त्रास देण्यात मजा वाटायची. तो कधी शाखा हलवून फळं टाकायचा, कधी पानं फाडायचा, तर कधी इतर प्राण्यांना दंगामस्ती करून घाबरवायचा. एके दिवशी, तो माकड मोठ्या झाडावरून खाली उतरला आणि म्हशीसमोर येऊन बसला. म्हशीने आपली शांत नजर त्याच्यावर टाकली, पण काहीच प्रतिक्रिया दिली नाही. माकडाने म्हशीच्या शेपटीला ओढलं. म्हैस काहीच बोलली नाही. तिने फक्त शेपटी हलकी हलवली आणि पुन्हा गवत खायला लागली. माकडाला अजून राग आला. त्याने म्हशीच्या पाठीवर उडी मारली आणि मोठ्याने आरडा ओरड केला, "ए म्हशी, तु इतकी शांत का? तुला रागच येत नाही का?" म्हशीने डोळे उघडले, पण शांतपणे म्हणाली, "माझं काम गवत खाणं आणि शांत राहणं. मला कोणावर राग येत नाही." माकड अजूनच चिडला. "तुला काहीच फरक पडत नाही का? मी तुला त्रास देतोय, ओढतोय, तरीही तुझा संयम सुटत नाही. हे कसं शक्य आहे?" म्हशीने हळूच उत्तर दिलं, "जीवनात प्रत्येक वेळेस राग दाखवणे हे योग्य नसतं. संयमाने वागल्यानेच मोठं होतो. मला वाटतं, माणसाने किंवा प्राण्याने संयम शिकावा." माकडाने पुन्हा एकदा तिला टोचलं, पुढच्या पायावर बसून वेड्या अंगाने फेकाफेक केली. पण म्हशीमात्र अजिबात हालली नाही. तिने डोकं हलवत पुन्हा गवत खायला सुरुवात केली. हा प्रसंग पाहून झाडावरील पक्षांनी आणि आजूबाजूच्या छोट्या प्राण्यांनी आश्चर्याने पाहिलं. एका चिमणीनं विचारलं, "म्हशी, तुला राग का येत नाही? माकड तुझा किती त्रास करतोय." म्हशी हसून म्हणाली, "माझ्या मनात वाईट भावना ठेवण्याने मला काहीच मिळणार नाही. माकडचं वागणं त्याच्या स्वभावाचं. मी जर रागावले, तर माझं मन अस्वस्थ होईल. संयमी राहणं हाच माझा मार्ग आहे." माकडाला हे ऐकून अजिबात आनंद झाला नाही. त्याने शेवटचा प्रयत्न केला – म्हशीच्या कानात जोरात ओरडला, "तू इतकी मूर्ख आहेस, काहीच बोलत नाहीस!" पण म्हशी फक्त डोळे बंद करून गवत चावू लागली, आणि तिच्या चेहऱ्यावर एक शांत, समाधानाचं हास्य उमटलं. आता माकडाला वाटलं, त्याच्या सर्व खोड्या निरर्थक आहेत. तो कंटाळून झाडावर चढून बसला. थोड्याच वेळात, एका मोठ्या सिंहाने त्या भागात प्रवेश केला. माकड भयभीत झाला आणि झाडाच्या टोकाला जाऊन बसला. म्हशी मात्र शांतपणे गवत खात राहिली. सिंहाने म्हशीकडे पाहिलं आणि पुढे निघून गेला. माकडासाठी हा मोठा धडा होता. त्याला कळून चुकलं की शांतपणा आणि संयम याचं महत्त्व किती मोठं आहे. तो म्हशीकडे बघून म्हणाला, "मला माफ कर. मी तुला सतत त्रास दिला. पण आज कळलं, संयमात खऱ्या शक्ती असतात. मीही पुढे संयमाने